Şaşılık Sadece Estetik Bir Sorun Değildir

Şaşılık denildiğinde çoğu zaman ilk akla gelen görünümdür. Oysa şaşılık, özellikle çocuklarda görme sisteminin gelişimini doğrudan etkileyen bir durumdur ve tedavisinde zamanlama büyük önem taşır.

Şaşılık görmeyi nasıl etkiler?

Gözler paralel bakmadığında beyin iki farklı görüntü alır. Yetişkinlerde bu durum genellikle çift görme olarak hissedilir. Çocuklarda ise beyin, karışıklığı önlemek için kayan gözden gelen görüntüyü bastırmayı öğrenir. Bu bastırma uzun sürerse o gözde göz tembelliği (ambliyopi) gelişir ve iki gözün birlikte çalışmasıyla oluşan üç boyutlu görme zarar görebilir.

“Büyüyünce geçer” yanılgısı

Yenidoğanlarda ilk aylarda görülen geçici kaymalar dışında şaşılık kendiliğinden düzelmez. Basık burun kökü nedeniyle gözleri şaşı görünen ancak gerçekte şaşılığı olmayan bebekler de vardır (psödoşaşılık); bu ayrımı ancak göz muayenesi yapabilir. Bu nedenle kayma fark edildiğinde beklemek yerine muayene olmak en doğru yaklaşımdır.

Tedavi seçenekleri

Şaşılığın tedavisi, tipine ve nedenine göre kişiye özel planlanır:

• Gözlük: Özellikle hipermetropiye bağlı bazı içe kaymalar (akomodatif ezotropya) uygun gözlükle kısmen veya tamamen düzelir.
• Göz tembelliği tedavisi: Kapama veya damla tedavisi ile tembel gözün görmesi artırılır.
• Botulinum toksini: Seçilmiş olgularda göz kasına yapılan enjeksiyon bir tedavi seçeneğidir.
• Cerrahi: Göz kaslarının yeri veya gerginliği değiştirilerek gözlerin hizalanması sağlanır. Şaşılık cerrahisi bebeklikten ileri yaşlara kadar uygulanabilir.

Şaşılık ameliyatı göz küresinin içine girilerek değil, gözün dış yüzeyindeki kaslar üzerinde yapılır.

Yetişkinlerde şaşılık

Şaşılık yalnızca çocukların sorunu değildir. Çocukluktan kalan veya sonradan gelişen şaşılık yetişkinlerde çift görme, baş duruşu bozukluğu ve sosyal yaşamda zorluklara yol açabilir. Yetişkinlerde de uygun tedavi ile gözlerin hizalanması mümkündür.

Şaşılık konusunda en önemli mesaj şudur: Kayma fark edildiğinde yaş ne olursa olsun bir göz hekimi tarafından değerlendirilmelidir.