Çocuğunuzun Gözleri: Hangi Yaşta, Hangi Muayene?

Çocukların görme sistemi doğduklarında henüz olgun değildir; net görme ve iki gözü birlikte kullanma becerisi ilk yıllarda hızla gelişir. Bu gelişim döneminde fark edilmeyen bir sorun, ileride gözlükle bile tam düzeltilemeyen kalıcı bir görme kaybına dönüşebilir. Üstelik çocuklar çoğu zaman iyi görmediklerini fark etmez ya da ifade edemez.

Hangi yaşta muayene?

• Yenidoğan ve ilk aylar: Doğumdan sonra çocuk doktoru tarafından yapılan değerlendirmede göz bebeğinde beyaz yansıma, belirgin sulanma veya göz kapağı düşüklüğü fark edilirse göz muayenesi beklenmeden yapılmalıdır. Prematüre doğan bebekler prematüre retinopatisi açısından ayrıca takip edilir.
• 3–4. aydan sonra devam eden kayma: İlk aylarda gözlerde geçici kaymalar görülebilir; ancak 3–4. aydan sonra devam eden her kayma muayene gerektirir.
• 3–4 yaş civarı: Hiçbir şikâyet olmasa bile her çocuğun okul öncesi dönemde kapsamlı bir göz muayenesinden geçmesi önerilir.
• Okul çağı: Okul başarısındaki düşüş, baş ağrısı ve tahtayı görmekte zorlanma muayene için önemli işaretlerdir. Miyopisi olan çocuklar belirli aralıklarla takip edilmelidir.

Ailede şaşılık, göz tembelliği veya yüksek numara öyküsü olan çocuklarda ilk muayene daha erken yaşta yapılmalıdır.

Muayenede neler olur?

Çocuk göz muayenesi, yetişkin muayenesinden farklı olarak oyunla, sabırla ve çocuğun yaşına uygun testlerle yapılır. Konuşmayı henüz öğrenmemiş çocuklarda bile görme düzeyi ve göz hareketleri değerlendirilebilir.

Muayenenin en önemli bölümlerinden biri damla ile yapılan (sikloplejik) refraksiyon ölçümüdür. Çocukların odaklanma gücü çok yüksek olduğundan gerçek göz numarası ancak bu damlalarla doğru ölçülebilir. Damlaların etkisi birkaç saat ile bir gün arasında sürer; bu sürede çocuğunuz yakını bulanık görebilir ve ışıktan rahatsız olabilir. Bu durum geçicidir.

Aileler nelere dikkat etmeli?

• Televizyona veya tablete çok yakından bakma
• Gözlerini kısma, sık göz ovuşturma, başını yana eğerek bakma
• Güneşte bir gözünü kapatma
• Fotoğraflarda göz bebeklerinden birinde farklı (beyaz) yansıma

Bu belirtilerden birini fark ederseniz çocuğunuzun göz muayenesini ertelemeyin. Erken dönemde konulan tanı, tedavinin başarısını önemli ölçüde artırır.